Wat is de Mercuur voor schip?

De ex-Harer Majesteits Mercuur is een voormalig torpedowerkschip van de Koninklijke Marine. Het schip is tussen 1952 en 1954 in de Verenigde Staten gebouwd als oceaanmijnenveger. Het is daarmee geen oorlogsschip dat bedoeld was om in te zetten in gevechten en het schip heeft nooit gevochten – hooguit tegen de slopershamer! Sinds 1993 is het een museumschip en sinds 2017 ligt het in Vlissingen, waar het beheerd wordt door de non-profit Stichting Maritiem Erfgoed Vlissingen.

Amerikaanse roots

Het schip werd door de regering van de Verenigde Staten in bruikleen gegeven aan Nederland als MSO 483 (MSO = Mine Sweeper Ocean). Samen met 5 andere zusterschepen maakte het deel uit van het Mutual Defense Assistance Program. Daarmee hielpen de Verenigde Staten de Europese landen om na de Tweede Wereldoorlog hun strijdmachten weer op te bouwen.

Mijnenveger Hr.Ms. Onverschrokken

Bij de indienststelling kreeg het schip de naam Hr.Ms. Onverschrokken en het naamsein M886. Net als haar vijf zusterschepen van de Onversaagd-klasse heeft ze nauwelijks actief dienst gedaan als mijnenveger. Tot 1965 lagen de schepen het grootste deel van de tijd in conservatie in Den Helder, in de zogenaamde “mottenballenvloot”.

In 1965 kregen ze een nieuwe bestemming: als hoofdkwartier- en ondersteuningsschip voor mijnenveegflottieljes, als hydrografisch opnemingsvaartuig of – zoals in het geval van de Mercuur – als torpedowerkschip. 

Nieuw leven als torpedowerkschip Mercuur

In 1972 werd het schip verbouwd tot torpedowerkschip om de Nederlandse onderzeeboten te assisteren. Zo kwam er een flinke kraan aan boord om torpedo’s aan boord te kunnen tillen. Als een onderzeeboot oefentorpedo’s gelanceerd had, kwamen deze uiteindelijk aan de oppervlakte drijven, waarna de Mercuur ze opviste en gereed maakte voor hergebruik.

Met de verbouwing kreeg het schip ook een nieuwe naam: Hr.Ms. Mercuur. Dat was geen toeval: Het is bij marine traditie dat het torpedowerkschip deze naam draagt. Ook het naamsein veranderde van M886 naar A856. De M stond voor Minesweeper, de A voor Auxiliary, dus hulpschip. Het schip ondersteunde op deze manier tot 1987 de onderzeeboten en was vaak samen met hen in Noorse en Schotse wateren te vinden.  

Gered van de sloop – drie maal is scheepsrecht

Na haar uitdienststelling werd de Mercuur van de sloop gered door een initiatief in Amsterdam dat haar in bruikleen kreeg. Dit bruikleenschap ging in 1993 over op de Stichting Behoud Maritieme Monumenten in Scheveningen, die haar tot 2015 in de Scheveningse haven als museumschip beheerde. Toen in 2015 een onderzoek van defensie aantoonde dat er asbest aan boord was en de Scheveningse stichting ook met een terugloop van vrijwilligers kampte heeft men het schip teruggegeven aan de marine. Daarmee dreigde uiteindelijk toch weer de sloop. Tot de Stichting Maritiem Erfgoed Vlissingen er met hulp van velen in slaagde om de Mercuur te redden van de ondergang. 

Museumschip in Vlissingen

In augustus 2017 kwam de Mercuur naar Vlissingen. Na een forse onderhoudsbeurt – waarbij het asbestvrij werd gemaakt  – droeg de marine het officieel over aan onze stichting. Sindsdien is er enorm veel werk verzet om het schip verder op te knappen en in te richten als museumschip.

Dankzij al onze sponsoren, donateurs en vrijwilligers kunnen we onze ‘ oude dame’ een nieuwe toekomst geven. Wilt u ons een handje helpen of steunen met een gift? Lees verder

Meer weten over de Mercuur?

– Terug naar de pagina Ontdek de Mercuur
Mercuurnieuws – actuele updates
Trugkieke – Video’s en foto’s
Hr,Ms. Mercuur